حرفه ای ثبت, شناخته و ماندگار شوید
به دنیای تخصصی پارسه خوش آمدید

ثبت شرکتهای دانش بنیان

ثبت شرکتهای دانش بنیان

با توجه به رویکرد دولت جدید و تشویق صنایع به کسب و کار دانش محور در این مقاله به شرح اینکه چگونه شرکت دانش بنیان ثبت کنیم می پردازیم : شركت دانش بنيان به شركتي گفته مي شود كه از %۱ تا %۱۰۰ سهام آن متعلق به يك دانشگاه يا واحد پژوهشي و يا از ۵۱ تا ۱۰۰ درصد آن متعلق به اعضاي هيات علمي دانشگاه ها يا واحدهاي پژوهشي باشد. در صورتي كه سهام دانشگاه كمتر از %۵۰ باشد شركت دانش¬بنيان خصوصي است و در غير اينصورت شركت دانش بنيان دولتي می باشد.
براي چه اهدافي مي توان شرکت دانش بنيان ثبت نمود ؟
۱- ايجاد زمينه به كارگيري هرچه بيشتر توانايي هاي دانشگاهها و واحدهاي پژوهشي و اعضاي هيات علمي در جامعه
۲- تجاري سازي يافته هاي پژوهشي
۳- ترغيب هيئت علمي دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي براي فعاليت هاي بيشتر در رفع نياز جامعه و امكان افزايش درآمد اعضاء هيئت علمي
۴- افزايش درآمدهاي اختصاصي دانشگاه¬ها و واحدهاي پژوهشيموضوع کلي فعاليت شرکت دانش بنيان
۱- انجام پژوهش هاي كاربردي و توسعه اي
۲- ارائه خدمات تخصصي و مشاوره اي (خدمات علمي،‌ تحقيقاتي و فني)
۳- توليد محصولات با فنّاوري نوين(توسعه فنّاوري)
۴- انجام خدمات نظارتي بر پروژه هاي پژوهشي، ‌اجرائي و مشاوره اي
۵- ارايه خدمات توسعه کارآفريني
۶- ايجاد مراکز رشد و خدمات ايجاد و توسعه کسب و کار
۷- ارايه خدمات توسعه محصول جديد
۸- ارايه خدمات ايجاد و توسعه خوشه هاي کسب و کار
۹- تشخيص فرصت هاي کارآفريني
۱۰- انجام خدمات توسعه فنّاوري
۱۱- انجام خدمات ورود کسب و کارها به بازار بين الملل و جهاني کردن آنها
۱۲- برنامه ريزي و اجراي طرحهاي توسعه کارآفريني در سطوح ملي، منطقه اي و محلي


انواع شركت هاي دانش بنيان
شركت هاي دانش بنيان به دو دسته کلي تقسيم مي شوند:
۱-شرکت هايي که فقط اعضاي هيات علمي مالک آن هستند
۲- شرکت هايي که دانشگاه ها نيز مالکيت دارند.
الف- در صورتي كه سهام دانشگاه كمتر از %۵۰ باشد،‌ شركت دانش بنيان، شركتي خصوصي است كه بايد تابع قانون تجارت باشد و در اداره ثبت شركت ها ثبت شود. دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي مي توانند بر طبق قانون هيئت امناءها پس از تصويب هيئت امناء در شركت هاي خصوصي سهامدار باشند و در بند الف ماده ۴۸ قانون برنامه چهارم نيز به دولت اجازه داده شده است كه زمينه ساز و حامي تشكيل شركت هاي غيردولتي توسعه فنّاوري و شركت هاي خدمات مهندسي باشد.
ب- درصورتيكه سهام دانشگاه %۵۰ يا بيشتر باشد، شركت دانش بنيان، شركتي دولتي است. در بند الف ماده ۱۵۴ قانون برنامه سوم توسعه كه در ماده ۵۱ قانون برنامه چهارم نيز تنفيذ شده است، دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي دولتي مصوب مي توانند پس از تصويب هيئت امنا شركت دولتي تاسيس كنند مشروط به اينكه:
• خدمات اين شركت ها صرفاً‌ در محدوده تحقيقات و خدمات علمي و فني باشد و دانشگاه را از اهداف اصلي آموزشي و پژوهشي خود دور نكند.
• حداكثر %۴۹ سهام شركت، مي تواند به اعضاي هيئت علمي، كارشناسان پژوهشي، تكنسينها و كاركنان همان دانشگاه يا مركز تحقيقاتي تعلق بگيرد.
• اساسنامه نمونه و يا خاص هريك از شركت هاي دانش بنيان دولتي و در هريك از دانشگاه ها يا مراكز تحقيقاتي به پيشنهاد معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري به تصويب هيئت وزيران مي¬رسد.
• سهامداران و شركت دانش بنيان دولتي از محدوديت قانون منع مداخله وزراء و نمايندگان مجلس، دولت و كارمندان دولت در معاملات دولتي و كشوري مصوب ۲۲/۱۰/۱۳۳۷ مستثنا هستند.
• شرکت هاي دانش بنيان با مالکيت ۱۰۰ درصد اعضاي هيات علمي دانشگاه ها و موسسات پژوهشي مورد تاييد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري تابع قانون تجارت بوده و بر اساس قوانين مذکور و با حمايت دولت تشکيل مي¬شوند.
• هر گونه معامله دانشگاه ها و مراکز آموزش عالي دولتي با اين گونه شرکت ها ممنوع است و کليه قراردادهاي اين شرکت ها بعد از پايان قرارداد با تاييد وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري بر روي وب گاه زير قرار مي گيرد:


نحوه ثبت شرکت دانش بنيان (مراحل و مدارک ثبت شرکت دانش بنيان)
دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي پس از تصويب امكان تاسيس شركت هاي دانش بنيان در آيين نامه مالي و معاملاتي خود در هيئت امناء مي توانند شروع به تشكيل شركت هاي دانش بنيان كنند. هر شركت دانش بنيان به پيشنهاد تعدادي از اعضاء هيئت علمي و تصويب دانشگاه يا واحد پژوهشي تاسيس خواهد شد و يا توسط دانشگاه و واحد پژوهشي به اعضاء هيئت علمي پيشنهاد مي شود. دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي به صورتهاي زير مي توانند در شركت هاي دانش بنيان سهامدار باشند:
۱- به جهت اعتبار دانشگاه يا واحد پژوهشي بخشي از سهام شركت دانش بنيان به نام دانشگاه يا واحد پژوهشي مي شود. (حداقل %۵)
۲- به دليل استفاده از مورد يا موارد مشخصي از يافته هاي پژوهشي دانشگاه با واحد پژوهشي در شركت،‌ بخشي از سهام شركت با توافق سهامداران (دانشگاه يا واحد پژوهشي و ديگر سهامداران حقيقي يا حقوقي) به نام دانشگاه يا واحد پژوهشي مي شود (در هر مورد استفاده بنا بر ارزش موضوع استفاده شده، سهام مربوطه مي تواند از %۱ تا %۱۰۰ باشد)
۳- به علت سرمايه گذاري مستقيم دانشگاه بخشي از سهام شركت دانش بنيان به نام دانشگاه است. (درصد متناسب با ميزان سرمايه گذاري است)
۴- به جهت خدمات ديگري كه دانشگاه به شركت دانش بنيان ارائه مي دهد بخشي از سهام به نام دانشگاه مي شود (متناسب با ميزان خدمات)
۵- اگر شركت دانش بنيان دولتي باشد بدون نياز به ارائه هيچ خدماتي حداقل %۵۰ سهام به نام دانشگاه يا واحد پژوهشي است.
۶- هر دانشگاه در سال نخست مي تواند يک شرکت مادر تخصصي راه اندازي کند.
۷- ايجاد اين شرکت ها با همکاري شهرداري ها يا مشارکت دانشگاه هاي منطقه در اولويت مي باشد.
تبصره۱: شركت دانش بنيان بصورت شركتي و مستقل از تشكيلات دانشگاه اداره مي شود و دانشگاه به ميزان سهامي كه در شركت دانش بنيان دارد در مديريت آن تاثير گذار است و در سود و ضرر آن شريك است.
تبصره ۲: سازمان هاي حقوقي (خصوصي يا دولتي) خارج از دانشگاه متناسب با ميزان سرمايه گذاري خود مي توانند سهامدار شركت دانش بنيان باشند. (شكل گيري شركت هاي دانش بنيان با مشاركت صنايع دولتي يا خصوصي و دستگاه ها و سازمان هاي اجرائي در موفقيت آنها تاثير دارد.) در صورتي که بيش از %۵۰ سهام اينگونه شرکت ها دولتي باشد بايد به تصويب هيات وزيران برسد.
تبصره ۳: رييس و معاونين دانشگاه و واحد پژوهشي در زمان تصدي مسئوليت مي توانند سهامدار شركت هاي دانش بنيان بشوند، و ليكن هيات مديره و مدير عاملي اينگونه شرکت ها را تا زمان تصدي مسئوليت نمي توانند داشته باشند.
تبصره ۴: در شركت هاي دانش بنيان خصوصي اعضاء هيئت علمي دانشگاه ها و واحدهاي پژوهشي متناسب با ميزان وقت گذاري و نوع فعاليت در شركت (علاوه بر انجام وظايف دانش بنيان) يا متناسب با ميزان مشاركت در مالكيت فكري موضوعي كه در شركت استفاده مي شود و يا متناسب با ميزان سرمايه گذاري واقعي(نه اسمي) كه در شركت دارند، سهامدار مي شوند.
تبصره ۵: در شركت هاي دانش بنيان خصوصي، افراد حقيقي داخل يا خارج از دانشگاه يا واحد پژوهشي (غير از اعضاء هيئت علمي) مي توانند به دلايل خاص و يا شرايطي كه دانشگاه يا واحد پژوهشي تعيين مي كند، صاحب بخشي از سهام بشوند.
تبصره ۶: براي ايجاد شرکت هاي دانش بنيان که اعضاي هيات علمي صد در صد مالکيت را دارند، نيازي به تصويب دانشگاه نيست و احراز عضويت علمي متقاضيان تاسيس شرکت کافي است.


شاخص های عمومی و اختصاصی تشخیص شرکت ها و مؤسسات دانش‌بنیان و دانش‌بنیان نوپا
2-1- شرکت های دانش‌بنیان
شاخص های تشخیص شرکت های دانش بنیان به دو دسته شاخص های عمومی و اختصاصی تقسیم می شوند. شرکت های متقاضی باید علاوه بر شاخص های عمومی، شرایط مشخص‌شده در یکی از سه دسته شاخص های اختصاصی را نیز احراز نمایند.
2-1-1- شاخص های عمومی
• حداقل دو سوم از اعضای هیات مدیره ی شرکت، حداقل دو مورد از شرایط ذیل را احراز کنند:
• حداقل دارای مدرک کارشناسی باشند.
• حداقل سه سال سابقه ی فعالیت کاری یا علمی در حوزه ی فعالیت شرکت و یا سابقه ی مدیریتی داشته باشند.
• حداقل یک اختراع ثبت شده ی ارزیابی‌شده‌ی داخلی یا یک اختراع بین المللی مرتبط با حوزه ی کاری شرکت داشته باشند.
نیمی از درآمد ناشی از فروش محصولات و خدمات دانش بنیان از طریق قرارداد باشد. (به استثناي شرکت¬هایی که در مرحله ی تجاري سازي اولین کالاي دانش‌بنیان هستند، مشروط بر آن که داراي تولید پایلوت موفق همراه با استاندارد و داراي بازار مطمئن یا اعلام نیاز معتبر همراه با قرارداد تولید کالا باشند.)
سابقه بیمه پرداختی برای حداقل 3 نفر از کارکنان تمام وقت شرکت، حداقل 6 ماه باشد.
عدم سوءسابقه و تخلفات مکرر در انجام تعهدات قبلی با وجود امکان انجام تعهدات.


2-1-2- شاخص های اختصاصی
شرکت متقاضی باید علاوه بر دارا بودن شاخص¬های عمومی، واجد کلیه شرایط اختصاصی در یکی از دسته¬بندی¬های زیر نیز باشد:
2-1-2-1- شرکت هاي تولیدي محصولات دانش‌بنیان
تولیدکننده ی کالاي دانش‌بنیان (مطابق فهرست مصوب(.
نهادینه سازي و بومی سازي دانش فنی از طریق تحقیق و توسعه.
داراي گواهی نامه ی انطباق استاندارد یا تأییدیه‌ی معتبر.
نسبت نیروي انسانی تمام وقت در بخش های غیرپشتیبانی شرکت با درجه کارشناسی و بالاتر فعال در بخش های مرتبط با تولید کالاهاي دانش‌بنیان شرکت به کل کارکنان تمام وقت، حداقل 30 درصد باشد.
هزینه ی تحقیق و توسعه حداقل 7 درصد فروش سالیانه¬ی شرکت باشد.
عرضه ی کالاي دانش‌بنیان یا ارتقاي آن هر دو سال یک¬بار باشد.
2-1-2-2- شرکت هاي تحقیق و توسعه و خدمات طراحی مهندسی
فعالیت تحقیق و توسعه و خدمات طراحی مهندسی مرتبط با یکی از کالاهاي دانش‌بنیان باشد.
نسبت نیروي انسانی تمام وقت در بخش های غیرپشتیبانی شرکت با درجه کارشناسی و بالاتر فعال در بخش های مرتبط با خدمات تحقیق و توسعه و طراحی مهندسی شرکت، به کل کارکنان تمام وقت، حداقل 50 درصد باشد.
حداقل یک کالا یا خدمت جدید یا بهبودیافته و یا بهبود فرایند در یک سال گذشته عرضه شده باشد.
تولید شرکت حداکثر در حد تولید نمونه آزمایشی یا پایلوت باشد.
2-1-2-3- شرکت هاي خدمات تخصصی دانش بنیان
انطباق نوع خدمت با فهرست مصوب.
نسبت نیروي انسانی تمام وقت در بخش¬های غیرپشتیبانی شرکت با درجه کارشناسی و بالاتر فعال در بخش¬های مرتبط با ارایه خدمات تخصصی دانش‌بنیان شرکت، به کل کارکنان تمام وقت، حداقل 50 درصد باشد.
هزینه تحقیق و توسعه مرتبط با خدمات تخصصی دانش‌بنیان حداقل 7 درصد فروش سالیانه شرکت باشد.
حداقل درآمد سالیانهی شرکت برابر یک میلیارد ریال به قیمت ثابت سال 91 باشد.


2-2- شرکت¬های دانش‌بنیان نوپا
شرکتهای دانش بنیان نوپا باید همه ی شاخص های زیر را احراز نمایند:
تولیدکننده و یا داراي برنامه طراحی و تولید کالاي دانش‌بنیان مورد تایید مرکز رشد یا پارك علم و فناوري مربوط یا ستاد فناوري راهبردي مربوط باشد.
نهادینه| سازي و بومی سازي دانش فنی از طریق تحقیق و توسعه صورت پذیرد.
داراي عملکرد تحقیق و توسعه باشد.
شرکت داراي 2 نفر نیروي انسانی تمام وقت باشد.
حداقل یک سال از تاریخ ثبت آن گذشته باشد.
عدم سوءسابقه و تخلفات مکرر در انجام تعهدات قبلی باشد.
دوسوم اعضاي هیات مدیره داراي حداقل دو مورد از شرایط زیر باشد:
حداقل مدرك کارشناسی
حداقل 3 سال سابقه کاري یا علمی مرتبط یا سابقه مدیریتی
حداقل یک اختراع تایید شده

برنامه نویس و طراح : بیژن زند